Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, üretimdeki artışı ihracat başarısına dönüştürmek istediklerini ancak artan maliyetler, finansmana erişim zorlukları ve uluslararası pazarlardaki ticari engellerin yeni sezon öncesindeki en büyük sıkıntılar olarak öne çıktığını ifade etti.
9 aylık ihracatta yüzde 28 düşüş
Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28 gerileyerek 381 milyon dolardan 273 milyon dolara düştü. Geçen yılın ilk dokuz ayında 121 bin ton olan ihracat miktarı, bu yılın aynı döneminde 87 bin ton seviyesine indi.
Alt ürün gruplarına bakıldığında, siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 azalarak 48,1 bin tona, değer bazında ise yüzde 9 düşüşle 127 milyon dolara geriledi. Yeşil zeytin ihracatı da yüzde 19 azalışla 14,4 bin tona ulaşırken, ihracat geliri yüzde 11 oranında düşerek 41,3 milyon dolara indi.
Küresel fiyat dalgalanmaları ve önceki dönemde uygulanan ihracat kısıtlamalarından etkilenen zeytinyağının ihracat miktarı ise yüzde 53 azalarak 15,7 bin tona gerilerken, ihracat geliri de yüzde 48 düşüşle 82,1 milyon dolara düştü. Prina yağı ihracatı da hem miktar hem de değer açısından yüzde 40 oranında azalarak sırasıyla 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar olarak kaydedildi.
Yüksek rekolte ihracat için fırsatlar sunuyor
Sahadan alınan verilerin gösterdiğine göre, 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek bir rekolte bekleniyor. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, “Yüksek rekolte sektöre önemli fırsatlar sağlıyor. Ancak dünya genelindeki en büyük üretici ülkeler olan İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus’ta da benzer şekilde yüksek verim bekleniyor. Bu durum Türk zeytinyağının ihraç edilebilirliğini azaltıyor. OLIVEtoLIVE UR-GE projemiz ile uluslararası fuarlarımızı düzenleyerek sektörümüzün rekabet gücünü artırmayı hedefliyoruz. Orta vadede sektörümüzün ihracatını yıllık olarak 1 milyar dolara çıkarmayı amaçlıyoruz.” dedi.
AB’den gelen kota talebi ve ABD’de ek vergi kaldırılması isteği
Uygun ayrıca ABD ve Avrupa Birliği pazarlarında karşılaşılan gümrük vergileri ile kota uygulamalarının Türk zeytin ve zeytinyağı ihracatının büyümesini engellediğini belirtti. Sektörün rekabetçilik seviyesini artıracak düzenlemelere ihtiyaç olduğunun altını çizen Uygun; ABD pazarındaki Türk ürünlerine uygulanan yüzde 12,5 oranındaki ek gümrük vergisinin kaldırılması gerektiğini söyledi. Avrupa Birliği’nde mevcut durumda bulunan yüz tonluk zeytinyağı kotasının en az altmış bin tona çıkarılmasını talep ettiklerini de sözlerine ekledi.
Birleşik Krallık ile devam eden serbest ticaret anlaşması görüşmelerine değinen Uygun, “Zeytin ve zeytinyağımızın Birleşik Krallık pazarına sıfır gümrük vergisiyle girişinin sağlanmasını umuyoruz. Yeni sezonda yüksek rekolteyi ihraç artışına dönüştürmek için pazara erişim olanaklarını geliştirmeli ve katma değerli ambalajlı ürünlerin ihraç oranlarını artırmalıyız.” diyerek konuşmasını tamamladı.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
